Wiele informacji dotyczących ogólnych zasad funkcjonowania usług powiązanych z domeną .tel można znaleźć na stronach serwisu TelDomains.pl. Opisywane tym razem szczegóły mają uzupełnić naszą wiedzę i umożliwić lepsze zrozumienie działania całej infrastruktury potrzebnej do obsługi tej specyficznej domeny.

Podstawa, czyli DNS

Większość oferowanych na świecie domen umożliwia ustawienie rekordu A, który wskazuje serwer (konkretniej – mapuje nazwę domenową na adres IP) obsługujący wszelkie zapytania kierowane przez użytkowników: pobrania strony internetowej czy odpowiedzi ICMP.

$ ping mateusz.tel -c 1
PING mateusz.tel (194.77.54.2) 56(84) bytes of data.
64 bytes from redirector.nic.tel (194.77.54.2): icmp_req=1 ttl=55 time=47.3 ms

$ ping telnic.tel -c 1
PING telnic.tel (194.77.54.2) 56(84) bytes of data.
64 bytes from redirector.nic.tel (194.77.54.2): icmp_req=1 ttl=55 time=47.9 ms

Widać, że w przypadku domen .tel rekord A jest wspólny dla wszystkich, ponieważ strony internetowe generowane są poprzez usługę TelProxy, która pobiera dane bezpośrednio z systemu DNS.

Treść nie jest więc przechowywana w plikach HTML czy PHP, ale w specjalnych rekordach DNS: NAPTR, TXT i LOC.

NAPTR zawiera informacje kontaktowe: telefony, adresy email, stron internetowych. TXT odpowiada za wszelkie opisy, nagłówki i treści reklam. LOC natomiast służy oznaczaniu lokalizacji geograficznej. Aż trudno uwierzyć, że choć specyfikacja DNS od wielu lat uwzględniała tak nietypowe rekordy, to dopiero domena .tel w pełni wykorzystuje ich potencjał.

Warto zobaczyć, jak to wygląda w praktyce.

Dla TXT:

$ dig mateusz.tel txt +short
".tkw" "1" "hi" "Domeny internetowe, programowanie, webhosting, sieci komputerowe."
".tkw" "1" "nl" "" "fn" "Mateusz" "ln" "Markiewicz"
".tlb" "1" "100" "113" "Linki"
".tsm" "13" "dds" "Mateusz Markiewicz"
".tsm" "13" "pddx" "0" "color1" "#ffffff" "color2" "#70a3f5" "color3" "#b8abb8" "color4" "#004691" "css" "2" "pss" "2" "hml" "1" "htl" "1" "gan" "UA-22153716-1" "log" ""

w tym wpisy reklamowe:

$ dig _ad.mateusz.tel txt +short
".tia" "1" "3" "100" "img" "http://teldomains.pl/wp-content/themes/revolution-code-blue/images/telnic_banner.gif" "uri" "http://teldomains.pl"
".tia" "1" "6" "100" "img" "http://teldomains.pl/wp-content/themes/revolution-code-blue/images/telnic_banner.gif" "uri" "http://teldomains.pl"

NAPTR:

$ dig mateusz.tel naptr +short
100 106 "u" "E2U+x-im:xmpp" "!^.*$!xmpp:mateusz.tel@jabber.wroc.pl!" .
100 113 "" "" "" projekty.mateusz.tel.
100 100 "u" "E2U+email:mailto" "!^.*$!mailto:mateusz@markiewicz.tel!" .

LOC:

dig telnic.tel loc +short
51 31 5.240 N 0 8 2.544 W 0.00m 10m 2m 2m

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby dodać inne rekordy, np. MX (odpowiedzialny za wskazywanie serwera obsługującego pocztę elektroniczną). Jedynie modyfikacja A i CNAME nie jest możliwa.

Wybierając hosting dla swojej strony kierujemy się także lokalizacją serwerów, aby użytkownicy, którzy będą z niej korzystać mieli możliwie najmniejsze opóźnienie przy jej otwieraniu.

Gdzie w takim razie znajdują się serwery odpowiedzialne za obsługę domen .tel? Jest 5 serwerów DNS zlokalizowanych w różnych miejscach świata. Ze względów bezpieczeństwa Telnic nie podaje dokładnych informacji o ich położeniu. Z dużym prawdopodobieństwem można jednak stwierdzić, że przynajmniej jeden znajduje się w Europie czy Ameryce Północnej. Serwery TelProxy odpowiedzialne za generowanie stron rozmieszczone są na świecie na identycznych zasadach co serwery DNS.

Telpages, czyli wyszukiwarka

Telnic oferuje dla stron w domenach .tel własną wyszukiwarkę. Jest ona dostępna z poziomu każdej strony .tel (można ją zablokować lub ograniczyć wyszukiwanie wyłącznie do własnej witryny) a także pod adresem Telpages.com

Jak działa i dlaczego została wprowadzona? Co 24 godziny specjalny bot odwiedza wszystkie strony zawarte w pliku strefy domeny .tel. Następnie podąża za linkami prowadzącymi do subdomen. Zapytania wykonywane są bezpośrednio przez DNS, z pominięciem TelProxy, więc w logach nie będzie można znaleźć informacji o odwiedzinach robota. Wszystkie strony w rejestrze .tel można w związku z tym przeszukiwać przy wykorzystaniu zawsze aktualnych informacji. W przypadku wyszukiwarek zewnętrznych (takich jak Google czy Bing), mniej popularne witryny są przez roboty indeksujące odwiedzane rzadziej, co może powodować utrudnienia. Dodatkowo, wyszukiwarka w łatwy sposób pozwala na przeszukiwanie treści na każdej odwiedzonej stronie .tel.

Jeśli mowa o wyszukiwarkach, zawsze warto zwrócić uwagę na kwestie prywatności. W przypadku TelPages nie są indeksowane jakiekolwiek witryny, do których nie da się dotrzeć (pośrednio lub bezpośrednio) ze strony głównej. Jakiekolwiek ukryte subdomeny nie będą więc widoczne w wynikach wyszukiwania TelPages.

.tel jako strona internetowa – TelProxy

Jak już wcześniej wspominałem – użytkownicy domeny .tel nie mają możliwości przeniesienia obsługi swojej strony na własny serwer. Wszelkie dane zawarte są w systemie DNS, a za ich obróbkę i wyświetlanie odpowiedzialne jest TelProxy. Specjalne oprogramowanie pobiera z serwerów DNS dane (w tym także informacje o zdefiniowanym przez właściciela szablonie) w postaci rekordów TXT, NAPTR i LOC, po czym umieszcza je w kodzie HTML i wyświetla w postaci tradycyjnej strony internetowej (w wersji dla urządzeń stacjonarnych lub mobilnych, w zależności od user-agent przeglądarki).

Tylko elementy, takie jak obrazki i pliki CSS umieszczane są w cache’u (na okres dwóch miesięcy), z tym zastrzeżeniem, że przeglądarka odpowiada za kontrolowanie zmian. Dane zawarte w domenie nigdy nie są zapamiętywane.

TelFriends – kontrola dostępu do informacji

Standardowe strony internetowe oferują nam różnorodne możliwości blokowania dostępu do treści prywatnych (np. pliki .htaccess, autoryzacja użytkowników poprzez skrypt współpracujący z bazą danych). Jako że w przypadku domeny .tel nie jest możliwe zastosowanie takich samych rozwiązań, konieczne było stworzenie oprogramowania odpowiedzialnego za zarządzanie prywatnymi elementami. Każdy użytkownik ma możliwość zablokować dostęp do części swoich danych i przydzielić odpowiednie uprawnienia tylko niektórym swoim znajomym, współpracownikom lub rodzinie. Na górze każdej witryny .tel znajduje się link umożliwiający zalogowanie do TelFriends w celu uzyskania praw dostępu do prywatnych treści.

Pozostałe ciekawostki

Pod wieloma względami domena .tel różni się od wszystkich innych oferowanych obecnie na świecie. Wyjątkiem z pewnością jest sam sposób przechowywania informacji i udostępnianie specjalnego API umożliwiającego pełny dostęp do nich (podobnie sytuacja wygląda w przypadku TelFriends i TelPages).

Nie brak również cech wspólnych:

• informacje o wszystkich utworzonych domenach i nowych rejestracjach można znaleźć w pliku strefy domeny .tel. Aby uzyskać do niego bezpłatny dostęp należy wypełnić specjalny wniosek, który znaleźć można na stronach firmy Telnic,
• sposób obsługi poczty elektronicznej jest taki sam jak wszędzie, w panelu administracyjnym lub poprzez API można dodać rekordy MX serwerów pocztowych, uwzględniając oczywiście ich priorytety,
• domeny oferowane są poprzez akredytowanych przez ICANN rejestratorów.

Świat domeny .tel

Trwają już prace nad jeszcze bardziej przyjaznym i funkcjonalnym panelem administracyjnym, uwzględniające również znaczne zmiany graficzne.

Zostanie usprawnione korzystanie z najczęściej używanych funkcji, poprawek doczeka się także zarządzanie folderami (subdomenami) w domenach .tel. Aby poszerzyć funkcjonalność panelu, wprowadzone zostaną podstawowe funkcje umożliwiające zarządzenie rekordami reklamowymi.

Uproszczony zostanie proces łączenia domeny z kontem TelFriends i zarządzanie prywatnymi elementami (w tym udostępnianie ich poszczególnym grupom znajomych). Zmian doczeka się również zarządzanie profilami, aby szybko i łatwo można było przełączać się pomiędzy ustawionymi wcześniej konfiguracjami widoczności poszczególnych rekordów.

Dla wszystkich nowych użytkowników .tel przygotowane zostaną podstawowe informacje w przystępnej formie, pozwalające na bezproblemowe rozpoczęcie pracy z zakupioną domeną.

Poprawione zostanie wyświetlanie stron dla urządzeń mobilnych, aby wygląd strony był lepiej dopasowany do konfiguracji urządzenia oraz jego ekranu, nie tracąc jednocześnie możliwości wyświetlania najważniejszych elementów graficznych na średniej wielkości ekranach.

Ulepszony zostanie system statystyk odwiedzin stron (TelStats).

Miło nam również poinformować, że kolejna polska domena otrzymała tytuł domeny tygodnia. Jest to wyróżnienie przyznawane witrynom, które w innowacyjny sposób wykorzystują potencjał technologii .tel.

EquityInvestments.tel – domena firmy Equity Investments S.A. (outsourcing, księgowość, kadry, płace, controlling) z Katowic.

Świat domeny .tel

W połowie sierpnia dodana została funkcjonalność, która pozwoliła zdecydowanie rozszerzyć kwestię prywatności. Do tamtego czasu prywatne dane mogły być obecne wyłącznie w ramach głównej domeny. Wraz z uaktualnieniem (Update 75) wprowadzono możliwość ukrywania danych w postaci szyfrowanej, do których dostęp mają wyłącznie osoby upoważnione (w ramach systemu TelFriends),  jako opcję dostępną dla wszystkich subdomen.

Sporym utrudnieniem dla osób, które potrzebowały umieszczenia w ramach domeny .tel znacznych ilości informacji, było z pewnością ograniczenie pojedynczego bloku słów kluczowych do 255 znaków, co zmienione zostało wraz ze wspomnianą aktualizacją do aż 2000 znaków.

Następnie pojawiła się możliwość wyświetlania przez TelProxy linków reklamowych jako rekordy o nowym prefiksie – .tad. Dodawanie ich dostępne jest poprzez API, a możliwe do zdefiniowania parametry to m.in. położenie (góra, bok, dół), kolejność (względem pozostałych w danym położeniu), tytuły i adres dwóch linków oraz opis całej reklamy.

Wkrótce po udostępnieniu rekordów reklamowych, wprowadzone zostały kolejne aktualizacje panelu administracyjnego (update 78). Obejmowały one możliwość zmiany nazw subdomen bez konieczności ręcznego przenoszenia treści, jak również tworzenie własnego opisu nagłówka (obejmującego także tytuł strony w przeglądarce), którego modyfikacja wcześniej możliwa była wyłącznie poprzez API.

Jako dodatek do wprowadzonego wcześniej większego limitu słów kluczowych (które są dostępne jedynie na samym dole witryny), stworzono dodatkowe pole ‘note’, umożliwiające łatwe dodawanie bloku tekstu o długości do 255 znaków w każdym miejscu strony (tak jak w przypadku wszystkich pozostałych typów danych kontaktowych). Pojawiło się także pole umożliwiające dodawanie nazw, które są przez nas używane w internecie (username).

Historia domeny .tel – część I

Historia domeny .tel – część II

Historia domeny .tel – część III

Świat domeny .tel

Domena .tel oferuje nam przechowywanie informacji w specjalnych rekordach systemu DNS - NAPTR, TXT i LOC. Oznacza to, że występuje konieczność przesyłania jedynie tekstowych danych.

Najczęściej wykorzystywane są oczywiście przeglądarki internetowe – zarówno wersje standardowe, jak i ich mobilne odpowiedniki. Aby możliwe było wyświetlenie normalnej strony internetowej, dane z DNS przesyłane są do TelProxy, a następnie pokazywane w postaci identycznej dla wszystkich .tel – w wersji standardowej (z grafiką) lub mobilnej (tylko tekst). Dodatkowo, jeśli chcemy skorzystać z możliwości przeglądania prywatnych danych, konieczna jest autoryzacja poprzez TelFriends.

Aby pobrać dane z domeny .tel, nie jest konieczne wykorzystanie przeglądarki – dzięki prostym zapytaniom do DNS można to zrobić w jeszcze krótszym czasie (np. dig), co wykorzystywane jest przez wszelkie aplikacje współpracujące z .tel (niektóre wspierają także TelFriends).

Jak działa .tel – część I

Świat domeny .tel

Na stronie ‘czym jest .tel?‘ umieszczone są, opublikowane już wcześniej, najważniejsze pytania i odpowiedzi dla osób, które chcą dowiedzieć się czegoś więcej o domenach .tel.

Dodatkowo, umieszczone zostały opisy poszczególnych usług, składających się na ‘system .tel‘, który odpowiada m.in. za prywatność czy generowanie witryn internetowych – TelProxy, TelFriends, TelStats, TelPages.

Domeny .tel to dane przechowywane wyłącznie w rekordach DNS, ale dzięki dodatkowym usługom oferowanym przez Telnic, dają swoim użytkownikom naprawdę duże możliwości.

Świat domeny .tel

Aplikacja, która w tej chwili jest w wersji beta, umożliwi między innymi integrację danych, pobieranych z domeny .tel, z kontaktami w Pocket Outlook, tak jak w przypadku standardowej wersji tego programu pocztowego.

Program dla Windows Mobile będzie zapewniał także przeglądanie domen .tel, wraz z możliwością logowania się do TelFriends, aby zobaczyć prywatne dane, jeśli będzie to koniecznie.

Przy poszczególnych rodzajach kontaktów będzie możliwość uruchamiania innych aplikacji, aby na przykład – zadzwonić na podany numer czy też wysyłać wiadomość sms.

Wersję beta aplikacji dla Windows Mobile, której wydanie oficjalnie planowane jest na jesień tego roku, można pobrać w naszym dziale download.

Świat domeny .tel

Jednym z takich programów jest wtyczka do Microsoft Outlooka, która rozszerza jego funkcjonalność o wyszukiwanie i aktualizację danych kontaktowych zawartych na wybranych domenach .tel. Po wpisaniu frazy, która nas interesuje, program przedstawia nam zawartość danej domeny .tel i proponuje zapisanie danych do istniejącego kontaktu (aktualizacja) lub utworzenie nowego wpisu.

Tego typu dodatek do niezwykle popularnego klienta poczty jest bardzo dobrym rozwiązaniem, gdyż nie tylko umożliwia szybkie wprowadzenie wszystkich zawartych na .tel-stronie danych, ale przede wszystkim – pozwala na utrzymywanie w swojej kontaktowej bazie zawsze aktualnych informacji.

Oprócz tego, program oferuje automatyczne pobieranie nowych informacji z domen .tel (przykładowo – raz na tydzień), powiązanie z kontem TelFriends, a nawet zakup własnej domeny.

Wtyczka stworzona przez firmę Telnic dostępna jest do pobrania w naszym dziale Download.