Zdarza nam się korzystać z wielu różnych usług i aplikacji, których podstaw działania nie zawsze mamy świadomość. Domena .tel jest wyjątkowa, także pod względem złożoności całego systemu, który potrzebny jest do jej funkcjonowania. Aby lepiej poznać jej możliwości warto zapoznać się z informacjami, które dotyczą podstaw działania najważniejszych usług systemu .tel.Wiele informacji dotyczących ogólnych zasad funkcjonowania usług powiązanych z domeną .tel można znaleźć na stronach serwisu TelDomains.pl. Opisywane tym razem szczegóły mają uzupełnić naszą wiedzę i umożliwić lepsze zrozumienie działania całej infrastruktury potrzebnej do obsługi tej specyficznej domeny.
Podstawa, czyli DNS
Większość oferowanych na świecie domen umożliwia ustawienie rekordu A, który wskazuje serwer (konkretniej – mapuje nazwę domenową na adres IP) obsługujący wszelkie zapytania kierowane przez użytkowników: pobrania strony internetowej czy odpowiedzi ICMP.
$ ping mateusz.tel -c 1 PING mateusz.tel (194.77.54.2) 56(84) bytes of data. 64 bytes from redirector.nic.tel (194.77.54.2): icmp_req=1 ttl=55 time=47.3 ms
$ ping telnic.tel -c 1 PING telnic.tel (194.77.54.2) 56(84) bytes of data. 64 bytes from redirector.nic.tel (194.77.54.2): icmp_req=1 ttl=55 time=47.9 ms
Widać, że w przypadku domen .tel rekord A jest wspólny dla wszystkich, ponieważ strony internetowe generowane są poprzez usługę TelProxy, która pobiera dane bezpośrednio z systemu DNS.
Treść nie jest więc przechowywana w plikach HTML czy PHP, ale w specjalnych rekordach DNS: NAPTR, TXT i LOC.
NAPTR zawiera informacje kontaktowe: telefony, adresy email, stron internetowych. TXT odpowiada za wszelkie opisy, nagłówki i treści reklam. LOC natomiast służy oznaczaniu lokalizacji geograficznej. Aż trudno uwierzyć, że choć specyfikacja DNS od wielu lat uwzględniała tak nietypowe rekordy, to dopiero domena .tel w pełni wykorzystuje ich potencjał.
Warto zobaczyć, jak to wygląda w praktyce.
Dla TXT:
$ dig mateusz.tel txt +short ".tkw" "1" "hi" "Domeny internetowe, programowanie, webhosting, sieci komputerowe." ".tkw" "1" "nl" "" "fn" "Mateusz" "ln" "Markiewicz" ".tlb" "1" "100" "113" "Linki" ".tsm" "13" "dds" "Mateusz Markiewicz" ".tsm" "13" "pddx" "0" "color1" "#ffffff" "color2" "#70a3f5" "color3" "#b8abb8" "color4" "#004691" "css" "2" "pss" "2" "hml" "1" "htl" "1" "gan" "UA-22153716-1" "log" ""
w tym wpisy reklamowe:
$ dig _ad.mateusz.tel txt +short ".tia" "1" "3" "100" "img" "http://teldomains.pl/wp-content/themes/revolution-code-blue/images/telnic_banner.gif" "uri" "http://teldomains.pl" ".tia" "1" "6" "100" "img" "http://teldomains.pl/wp-content/themes/revolution-code-blue/images/telnic_banner.gif" "uri" "http://teldomains.pl"
NAPTR:
$ dig mateusz.tel naptr +short 100 106 "u" "E2U+x-im:xmpp" "!^.*$!xmpp:mateusz.tel@jabber.wroc.pl!" . 100 113 "" "" "" projekty.mateusz.tel. 100 100 "u" "E2U+email:mailto" "!^.*$!mailto:mateusz@markiewicz.tel!" .
LOC:
dig telnic.tel loc +short 51 31 5.240 N 0 8 2.544 W 0.00m 10m 2m 2m
Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie aby dodać inne rekordy, np. MX (odpowiedzialny za wskazywanie serwera obsługującego pocztę elektroniczną). Jedynie modyfikacja A i CNAME nie jest możliwa.
Wybierając hosting dla swojej strony kierujemy się także lokalizacją serwerów, aby użytkownicy, którzy będą z niej korzystać mieli możliwie najmniejsze opóźnienie przy jej otwieraniu.
Gdzie w takim razie znajdują się serwery odpowiedzialne za obsługę domen .tel? Jest 5 serwerów DNS zlokalizowanych w różnych miejscach świata. Ze względów bezpieczeństwa Telnic nie podaje dokładnych informacji o ich położeniu. Z dużym prawdopodobieństwem można jednak stwierdzić, że przynajmniej jeden znajduje się w Europie czy Ameryce Północnej. Serwery TelProxy odpowiedzialne za generowanie stron rozmieszczone są na świecie na identycznych zasadach co serwery DNS.
Telpages, czyli wyszukiwarka
Telnic oferuje dla stron w domenach .tel własną wyszukiwarkę. Jest ona dostępna z poziomu każdej strony .tel (można ją zablokować lub ograniczyć wyszukiwanie wyłącznie do własnej witryny) a także pod adresem Telpages.com
Jak działa i dlaczego została wprowadzona? Co 24 godziny specjalny bot odwiedza wszystkie strony zawarte w pliku strefy domeny .tel. Następnie podąża za linkami prowadzącymi do subdomen. Zapytania wykonywane są bezpośrednio przez DNS, z pominięciem TelProxy, więc w logach nie będzie można znaleźć informacji o odwiedzinach robota. Wszystkie strony w rejestrze .tel można w związku z tym przeszukiwać przy wykorzystaniu zawsze aktualnych informacji. W przypadku wyszukiwarek zewnętrznych (takich jak Google czy Bing), mniej popularne witryny są przez roboty indeksujące odwiedzane rzadziej, co może powodować utrudnienia. Dodatkowo, wyszukiwarka w łatwy sposób pozwala na przeszukiwanie treści na każdej odwiedzonej stronie .tel.
Jeśli mowa o wyszukiwarkach, zawsze warto zwrócić uwagę na kwestie prywatności. W przypadku TelPages nie są indeksowane jakiekolwiek witryny, do których nie da się dotrzeć (pośrednio lub bezpośrednio) ze strony głównej. Jakiekolwiek ukryte subdomeny nie będą więc widoczne w wynikach wyszukiwania TelPages.
.tel jako strona internetowa – TelProxy
Jak już wcześniej wspominałem – użytkownicy domeny .tel nie mają możliwości przeniesienia obsługi swojej strony na własny serwer. Wszelkie dane zawarte są w systemie DNS, a za ich obróbkę i wyświetlanie odpowiedzialne jest TelProxy. Specjalne oprogramowanie pobiera z serwerów DNS dane (w tym także informacje o zdefiniowanym przez właściciela szablonie) w postaci rekordów TXT, NAPTR i LOC, po czym umieszcza je w kodzie HTML i wyświetla w postaci tradycyjnej strony internetowej (w wersji dla urządzeń stacjonarnych lub mobilnych, w zależności od user-agent przeglądarki).
Tylko elementy, takie jak obrazki i pliki CSS umieszczane są w cache’u (na okres dwóch miesięcy), z tym zastrzeżeniem, że przeglądarka odpowiada za kontrolowanie zmian. Dane zawarte w domenie nigdy nie są zapamiętywane.
TelFriends – kontrola dostępu do informacji
Standardowe strony internetowe oferują nam różnorodne możliwości blokowania dostępu do treści prywatnych (np. pliki .htaccess, autoryzacja użytkowników poprzez skrypt współpracujący z bazą danych). Jako że w przypadku domeny .tel nie jest możliwe zastosowanie takich samych rozwiązań, konieczne było stworzenie oprogramowania odpowiedzialnego za zarządzanie prywatnymi elementami. Każdy użytkownik ma możliwość zablokować dostęp do części swoich danych i przydzielić odpowiednie uprawnienia tylko niektórym swoim znajomym, współpracownikom lub rodzinie. Na górze każdej witryny .tel znajduje się link umożliwiający zalogowanie do TelFriends w celu uzyskania praw dostępu do prywatnych treści.
Pozostałe ciekawostki
Pod wieloma względami domena .tel różni się od wszystkich innych oferowanych obecnie na świecie. Wyjątkiem z pewnością jest sam sposób przechowywania informacji i udostępnianie specjalnego API umożliwiającego pełny dostęp do nich (podobnie sytuacja wygląda w przypadku TelFriends i TelPages).
Nie brak również cech wspólnych:
- informacje o wszystkich utworzonych domenach i nowych rejestracjach można znaleźć w pliku strefy domeny .tel. Aby uzyskać do niego bezpłatny dostęp należy wypełnić specjalny wniosek, który znaleźć można na stronach firmy Telnic,
- sposób obsługi poczty elektronicznej jest taki sam jak wszędzie, w panelu administracyjnym lub poprzez API można dodać rekordy MX serwerów pocztowych, uwzględniając oczywiście ich priorytety,
- domeny oferowane są poprzez akredytowanych przez ICANN rejestratorów.
Już wkrótce możemy spodziewać się zmian związanych z obsługą i wyglądem domen .tel. Najważniejsze dotyczą panelu administracyjnego. Pojawią się także nowe szablony.
Każdy nowy użytkownik domeny .tel może teraz w kilku prostych krokach rozpocząć konfigurację swojej strony przy pomocy kreatora, który dostępny jest już w panelu administracyjnym.
Pod koniec pojawia się informacja o możliwości dodania subdomen, utworzenia profilu i dalszej edycji strony wraz z linkami do właściwych miejsc w panelu administracyjnym.
Telnic, operator domeny .tel, ogłosił termin uruchomienia rejestracji dwuznakowych nazw oraz domen numerycznych. Generalną dostępność poprzedzi dwutygodniowy okres Landrush.
W lutym pojawiło się wsparcie dla reklam graficznych w domenach .tel. Od dziś można je dodawać przy pomocy naszego programu do zarządzania reklamami.
Każdy posiadacz domeny .tel może teraz monitorować statystyki odwiedzin swojej witryny korzystając z Google Analytics. Obsługę tego systemu zapewnia już panel administracyjny i TelProxy.
Po utworzeniu profilu swojej strony, dodaniu kodu w panelu administracyjnym i kilku odsłonach, na stronie Google Analytics powinien pojawić się status odbieranie danych.
Dzisiaj została wyłoniona przez Telnic nowa domena tygodnia. Tym razem, już po raz piąty, tytuł ten został przyznany polskiej stronie.
Telnic dokonał w drodze konkursu wyboru szablonów, które już niedługo zostaną udostępnione wszystkim użytkownikom domen .tel z możliwością ustawienia ich jako domyślny wygląd swojej strony.
Telnic, operator domeny .tel, ogłosił konkurs na szablon dla stron wyświetlanych przez TelProxy. Każdy może zgłosić swój projekt graficzny. Oprócz umieszczenia projektu w galerii szablonów dostępnej dla wszystkich użytkowników domeny, zwycięzca może liczyć również na nagrodę pieniężną.
W tym tygodniu Telnic ogłosił swoje plany dotyczące rozwoju domeny .tel na najbliższe miesiące. Przebudowany zostanie panel administracyjny i ulepszony system statystyk.
Telnic, operator domeny .tel, zwrócił się do ICANN z wnioskiem o zgodę dla wprowadzenia jedno- i dwuznakowych adresów.
Aplikacja umożliwia dodawanie, usuwanie, edytowanie i wyświetlanie wpisów reklamowych.
Mija już rok od startu pierwszego w Polsce serwisu informacyjnego poświęconego wyłącznie innowacyjnym domenom .tel – TelDomains.pl.
W tym tygodniu domeny .tel stały się loginem do wszystkich serwisów wspierających OpenID, a twórcy aplikacji otrzymali możliwość skorzystania z autoryzacji użytkowników przy pomoc OAuth.
W tym tygodniu rozpoczęła się rejestracja domen .tel zawierających znaki diakrytyczne. Wśród wspieranych języków znalazł się oczywiście język polski.
Dzisiaj pojawiła się zapowiadana już wcześniej aktualizacja stron internetowych .tel oraz panelu administracyjnego. Wprowadzono możliwość wyboru szablonu, a TelProxy dostępne jest w polskiej wersji językowej.
Kwiecień to kolejny miesiąc, w którym pojawiło się kilka modyfikacji wzbogacających możliwości domen .tel.
Z dniem 1 kwietnia uruchomiona została finalna wersja wyszukiwarki danych kontaktowych w ramach domen .tel – TelPages.
